Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin mərkəzi bankları bu həftə Yaxın Şərqdə davam edən geosiyasi gərginliyin qlobal inflyasiya və artım proqnozlarına təsir göstərməsi fonunda pul siyasəti ilə bağlı qərarlar verəcək.
Herbiand.az “Bloomberg” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, mərkəzi bankların ABŞ-İran gərginliyi və enerji qiymətlərinin artması, həmçinin Vaşinqtonun tariflərinin yaratdığı qeyri-müəyyənliklə bağlı artan narahatlıqlar fonunda gələcək yol xəritələrini təqdim edəcəkləri gözlənilir.
Qeyd olunur ki, Yaxın Şərqdə gərginlik və qlobal inflyasiya proqnozuna artan risklər fonunda “Brent” markalı xam neft ötən həftə yenidən 100 dollardan yuxarı qalxıb və bu, mərkəzi banklar üçün siyasət məkanını daraldır. Enerji xərclərinin artması inflyasiya ilə mübarizəni daha da çətinləşdirə bilər, mərkəzi bankların rəhbərlərinin isə bu həftə qiymət sabitliyinə diqqət yetirmələri gözlənilir.
İnflyasiya proqnozu, enerji qiymətlərinin artmasının pul siyasətinə təsiri və faiz dərəcəsinə dair siqnallar qlobal səhmlərin qiymətlərini formalaşdıracaq.
ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FES), Yaponiya Bankı və İngiltərə Bankı bu həftə pul siyasəti qərarlarını açıqlayacaq. Nəticənin ilin qalan hissəsi üçün faiz dərəcəsi gözləntilərini formalaşdıracağı nəzərə alınmaqla, əsas diqqət hər bir bankın qərarı ilə birlikdə dərc olunacaq iclas protokollarına və mərkəzi bankların rəhbərlərinin çıxışlarına yönəlib.
FES-in çərşənbə günü verəcəyi qərar qlobal bazar gündəminin əsas məsələsidir. Pul bazarının hesablamalarına görə, çərşənbə günü onun faiz dərəcəsini dəyişməz saxlaması ehtimalı 66 faizdir. Həmçinin ilin sonuna qədər azı bir dəfə faiz dərəcəsinin artması gözlənilir ki, bu da artan neft qiymətləri ilə bağlıdır.
FES sədri Kevin Uorşun qərardan sonrakı açıqlamaları bankın pul siyasətinə dair yol xəritəsinə işıq salacaq, çünki investorlar onun sentyabr, oktyabr və dekabr aylarında potensial hərəkətləri ilə bağlı ipucları axtaracaqlar.
ABŞ-də baş verən hadisələr Avropada pul siyasətinə də təsir edəcək. Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) ötən həftə proqnozlara uyğun olaraq üç əsas faiz dərəcəsini sabit saxlayıb. AMB prezidenti Kristin Laqard bildirib ki, Yaxın Şərqdən qaynaqlanan enerji şokunun tam təsiri hələ inflyasiyada tam əks olunmayıb. Onun sözlərinə görə, bank konkret faiz dərəcəsi yoluna sadiq deyil və daha geniş makroiqtisadi inkişafları izləməyə davam edəcək. Bütün diqqətlər AMB iclasından sonra cümə axşamı günü veriləcək qərara yönəlib. Bankın faiz dərəcəsini dəyişməz saxlaması gözlənilir, lakin ilin sonuna qədər rəqəmlər arta bilər.
Bu yaxınlarda vəzifəyə başlayan Böyük Britaniya Baş naziri Endi Börnhem maliyyə siyasətində dövlətin rolunu gücləndirən yeni model vasitəsilə iqtisadiyyatı inkişaf etdirməyi hədəfləyir.
Bu arada, Asiya iqtisadiyyatları Yaxın Şərqdəki gərginliyin dolayı təsirlərini hiss edir, Yaponiyada davamlı inflyasiya təzyiqləri isə ölkənin faiz dərəcəsi yolu ilə bağlı gözləntiləri artırır. Bu ölkədə illik inflyasiya iyunda altı ayın ən yüksək səviyyəsinə - 1,7 faizə qalxıb. Yaponiya Bankının faiz dərəcəsi iyun ayında proqnozlara uyğun olaraq 1 faizə qaldırılıb və 31 illik maksimuma çatıb. Bankın cümə günü ehtiyatlı davranacağı, bazarların isə ilin sonuna qədər daha bir faiz artımı gözlədiyi bildirilir. ABŞ dollarının yerli valyutaya qarşı 40 illik maksimuma yaxınlaşması Yaponiya yeninin dəyərdən düşməsi fonunda siyasətçilər üçün qərar qəbuletmə prosesini çətinləşdirir.