BEA rəhbəri neft və qaz bazarlarında son vəziyyəti təhlil edib

BEA rəhbəri Fatih Birol neft bazarları ilə bağlı açıqlamasında bildirib ki, Yaxın Şərqdəki münaqişələrdə baş verən son inkişaflardan sonra vəziyyət yaxından izlənilir.

Herbiand.az xəbər verir ki, BEA-nın bəyanatına görə, Hörmüz boğazına və regionun enerji infrastrukturuna təsir edən münaqişələrin kəskinləşməsi təchizat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları və bazarın perspektivi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırıb. Hörmüz boğazının dolama yolu kimi getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edən Bab əl-Məndəb boğazına təhdidlər bu narahatlıqları daha da dərinləşdirib.

Buna baxmayaraq, bəyanatda xam neft bazarlarının hazırda bəzi sabitləşdirici amillər tərəfindən dəstəkləndiyi, əsasən, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi Körfəz istehsalçılarının Hörmüz boğazından kənar alternativ marşrutlar vasitəsilə qlobal bazarlara əhəmiyyətli miqdarda neft çatdırmağa davam etdiyi, boğazdan daşımaların da davam etdiyi bildirilib.

F. Birol bildirib: “Hesablamalarımıza görə, Körfəz ixracatı iyun ayının sonundakı pik səviyyələrindən aşağıdır, lakin martın əvvəli ilə iyunun ortaları arasındakı dövrdən xeyli yüksəkdir”.

Bəyanatda qeyd olunur ki, ABŞ, Braziliya, Venesuela və Qazaxıstanda neft istehsalçıları Körfəzdən qaynaqlanan tədarük itkilərinin bir hissəsini kompensasiya etmək üçün ixracatlarını artırıb. Tələb baxımından, Çinin xam neft idxalını müharibədən əvvəlki səviyyələrlə müqayisədə təxminən 50 faiz azaltması bazarların sabitləşməsində mühüm rol oynayıb.

Birol BEA üzv ölkələrinin təcili neft ehtiyatlarının buraxılmasının da bazarlara əhəmiyyətli dərəcədə rahatlıq gətirdiyini qeyd edərək bildirib: “BEA hələ martın 11-də bazara 400 milyon barel neft tədarük etmək üçün birgə fəaliyyətini elan etdikdən bəri üzv ölkələr təxminən 290 milyon barel neft buraxıblar və əlavə həcmlər bazara çatmağa davam edir. BEA üzv ölkələri 1 milyard bareldən çox dövlət nəzarətində olan ehtiyatlar da daxil olmaqla, əhəmiyyətli təcili neft ehtiyatlarını ehtiyat kimi saxlamağa davam edir”.

Bəyanatda, həmçinin qeyd olunur ki, neft emalı zavodlarının fəaliyyəti və neft məhsulları tədarükü güclü şəkildə bərpa olunmayıb və nəticədə xam neft bazarı ilə müqayisədə dizel və benzin də daxil olmaqla emal olunmuş neft məhsulları bazarları üçün daha məhdud perspektiv yaranıb.

Mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) daşınmasının artması təchizat itkisinin 70 faizini kompensasiya edib. Təbii qaz bazarlarında ABŞ-dan və Kanadanın töhfələri ilə digər bölgələrdən LNG daşınmasının artmasının Hörmüz boğazı vasitəsilə baş verən təchizat itkisinin təxminən 70 faizini kompensasiya etdiyi bildirilib. Lakin Körfəzdən LNG ixracının bərpasında daha çox gecikmələrin qarşıdakı qışa qədər təbii qaz anbarlarını doldurmağa çalışan Avropa ölkələri də daxil olmaqla bütün LNG idxalçı ölkələr tərəfindən hiss ediləcəyi qeyd edilib.