Qazaxıstanda ekoloji risklər süni intellekt vasitəsilə proqnozlaşdırılacaq

Qazaxıstanda hava, su və ətraf mühitin vəziyyətini real vaxt rejimində izləmək üçün rəqəmsal sistemlər hazırlanır.

Herbiand.az Qazaxıstan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə istinadla xəbər verir ki, nazir müavini Nurlan Kurmalayev bu barədə nazirliyin kollegiya iclasında məlumat verib.

Qeyd olunub ki, bu məqsədlə Milli Ətraf Mühit Məlumat Bankı - ölkə daxilindən ətraf mühit məlumatları toplayan platforma yaradılıb. Böyük fabriklərdən hər 20 dəqiqədən bir emissiya məlumatlarını ötürən sensorlar quraşdırmaq tələb olunur. Tullantılar və istixana qazı hesabatları da bu sistem vasitəsilə təqdim olunur. Gələcəkdə platforma ekoloji riskləri proqnozlaşdırmaq və pozuntuları avtomatik olaraq aşkar etmək üçün süni intellektdən istifadə etməyi planlaşdırır.

“EcoQolday” platforması tullantıların toplanması, daşınması və təkrar emalını izləyir. 2025-ci ildə onun vasitəsilə təxminən 50.000 ton tullantı təkrar emal üçün göndərilib və müəssisələr 880 milyon tenqe (təxminən 1,8 milyon dollar - red.) subsidiya alıb. Həmçinin meşələrdə 30 kilometrə qədər məsafələrdə tüstü və istilik anomaliyalarını aşkar edən kameralar quraşdırılır. Sistem nəticədə 5,5 milyon hektar meşəni əhatə edəcək.

Meşələr, heyvanlar, yanğınlar və ətraf mühitin vəziyyəti haqqında məlumatları birləşdirən “Tabigat geoinformasiya” platforması da istifadəyə verilib. Peyklər 2025-ci ildə 2000-dən çox qanunsuz zibilxana və təxminən 4000 ağacların qanunsuz kəsilməsi halı aşkar edib.

“Kazhidromet” məlumatları “Tasqyn” adlı daşqınları proqnozlaşdırma sisteminə ötürür. Ölkədə bütün bölgələr üçün daha dəqiq proqnozlar verən müasir WRF hava proqnozlaşdırma sistemi də tətbiq edilib.